Ngưu Tất | Vị thuốc quý chữa bệnh xương khớp

cây ngưu tất

Ngưu Tất hay Hoài ngưu tất là một vị thuốc mọc hoang rất nhiều nơi ở nước ta. Được nhân dân ta dùng nhiều trong các bệnh viêm khớp, đau bụng, kinh nguyệt khó khăn… Trong bài viết này, các bạn hãy cùng Sức khỏe cùng Healthy CT (HCT) tìm hiểu về vị thuốc này nhé.

Giới thiệu chung về vị thuốc Ngưu Tất

Theo các tài liệu, Ngưu tất có:

Tên khoa học: Achyranthes bidentate blume

Tên gọi khác: Hoài ngưu tất, cây cỏ xước

Thuộc họ: rau giền Amaranthaceae

Mô tả cây

Ngưu Tất là một loại cỏ xước sống lâu năm, cho nên người ta hay nhầm với với cây cỏ xước Achyranthes aspera L. Cây có thân mảnh, ở các đốt phình lên như đầu gối chân trâu, hơi vuông, thường thì cao từ 0.8 – 2m hoặc hơn.

Lá cây hình trứng, đầu nhọn, mép nguyên, mọc đối có cuống dài 5 – 12cm và rộng 2 – 4cm. Hoa mọc thành bông ở đầu cành hoặc kẽ lá, rất dễ bám vào quần áo khi vướng phải. Thường ra hoa vào tháng 5 – 9.

Phân bố

Ngưu tất được trồng rất nhiều và rộng rãi để có thể có đủ dược liệu phục vụ cho việc chữa bênh. Cây Ngưu tất này có nguồn gốc ở Trung Quốc được dân ta di thực về, có rễ to hơn so với cây cỏ xước mọc hoang  ở khắp nói trong nước ta.

Bộ phận dùng

rễ cây ngưu tấtRễ cây

Thu hoạch và chế biến

Cây thường được thu hái vào mùa đông khi thân đã khô héo. Đào lấy rễ, cắt bỏ phần trên và rễ con, rửa sạch đất cát, đem phơi tái rồi bó thành một bó nhỏ. Tiếp tục phơi cho tới khi da nhăn nheo, đem năn rồi xông sinh vài lần phơi khô. Ta sẽ có được vị ngưu tất có mùi đặc biệt, vị hơi ngọt, màu vàng tro.

Thành phần hóa học của Ngưu tất

Thành phần hóa học chính trong cây ngưu tất gồm:

  • Chất Saponin khi thủy phân sẽ cho ra axit oleanic và đường
  • Galactoza
  • Rhamnoza
  • Glucoza
  • Ecdysteron
  • Inokosteron
  • Muối kali

Tác dụng dược lý

Theo Trung Hoa Y Học thì trong cao lỏng ngưu tất có tác dụng:

  • Làm dịu sức căng của tử cung chuột bạch (có chửa hay không chửa đều có tác dụng như nhau).
  • Đối với tử cung của thỏ thì có chửa hay không thì đều phát sinh tác dụng co bóp.
  • Đối với tử cung của chó có chửa hay không có chửa thì gây co bóp; khi thì gây dịu; tác dụng không nhất định. Hoặc lúc đầu gây co bóp, lúc sao có tác dụng dịu.
  • Đối với tử cung mèo không có chửa có tác dụng làm dịu tử cung; với mèo có chửa lại có tác dụng co bóp mạnh hơn.
  • Tác dụng trực tiếp kích thích dây thần kinh phía dưới bụng.

Theo Kinh Lợi Bân 1937 thì ngưu tất có tác dụng sau:

  • Làm yếu sức co bóp của tim ếch.
  • Tác dụng ức chế co bóp của khúc tá tràng.
  • Tác dụng làm lợi tiểu.
  • Đối với động vật đã gây mê thì ngưu tất có thể gây giảm huyết áp tạm thời; vài phút trở lại bình thường nhưng sau đó có thể hơi tăng.
  • Sử dụng liều cao thì có tác dụng kích thích sự vận động của tử cung.
  • Tác dụng hạ cholesteron trong máu và hạ huyết áp.

Ngoài ra, chất Saponin có tác dụng phá huyết làm cho vón anbumin; chất ecdysteron và inokosteron có tác dụng làm kìm hãm sự phát triển của sâu bọ.

Công dụng và liều dùng

Theo Đông y thì ngưu tất có vị chua, đắng, bình không độc, vào hai kinh can và thận. Có tác dụng bổ can thận, mạnh xương khớp, thông huyết mạch, tê thất, hành ứ, đẻ khó…

Trong nhân dân thì ngưu tất được dùng trong chữa bệnh viêm khớp, đau bụng, kinh nguyệt khó khăn.

Ngày dùng: 5 – 10g dưới dạng bột hoặc thuốc sắc có thể dùng riêng hoặc kết hợp với một số vị thuốc khác.

Lưu ý: không dùng ngưu tất cho thai phụ, người di tinh, mộng tinh.

Ngưu Tất chữa bệnh gì?

Vị thuốc Ngưu Tất được sử dụng rất nhiều trong các bài thuốc Đông Y có tác dụng rất tốt về bệnh xương khớp, phong tấp…

Dưới đây là một số bài thuốc hay từ vị thuốc này. Mời các bạn tham khảo:

  1. Bài thuốc chữa đau tê do thấp nhiệt: ngưu tất, thương truật mỗi loại đều 9g, hoàng bá 6g, tán bột làm thành viên để uống. chia uống 3 lần trong ngày, nên uống với nước muối gừng.
  2. Bài thuốc chữa huyết áp cao, sơ vữa động mạch: viên ngưu tất 0.25g ngày uống 2 lần, mỗi lần 5 viên dùng liền từ 1 đến 2 tháng.
  3. Bài thuốc chữa kinh nguyệt chậm, đau bụng: cỏ xước, tô mộc, chỉ xác mỗi loại đều 12g; hương phụ, nghệ xanh, ích mẫu mỗi loại đều 16g. sắc uống hàng ngày
  4. Bài thuốc chữa rong kinh: ngưu tất, bạch truật muỗi loại đều 12g; phục linh, hương phụ, trần bì mỗi vị 8g, cỏ nhọ nồi 16g. đem ra sắc uống ngày 1 thang. Dùng trong 1 – 2 tháng.
  5. Bài thuốc trị tiểu tiện không thông: ngưu tất, ngũ gia bì, địa cốt bì, cam thảo, xuyên khung, khương hoạt mỗi vị 40g; sinh địa sắc uống hoặc có thể tán bột ngâm rượu.

lưu ý: để sử dụng vị thuốc Ngưu tất có hiệu quả và an toàn nhất thì bạn nên tham khảo các bác sĩ hoặc các thầy thuốc Đông y có độ uy tín cao.

Ứng dụng của Ngưu Tất trong sản xuất Dược Phẩm & TPCN

Ngưu Tất với những công dụng của mình, nên đã được ứng dụng trong nhiều sản phẩm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như: hỗ trợ tăng cường xương khớp, bổ não, hoạt huyết và bệnh trĩ…

Viêm khớp Malaysia đỏ

Người Malaysia dùng Ngưu tất với một số vị thuốc khác để chiết xuất ra thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị xương khớp. Đây là một trong những sản phẩm cổ truyền được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam.

Viêm khớp Malaysia đỏ (còn được gọi là Mujarhabat Kapsul) với các thành phần từ: Sâm Malaysia, Phòng phong, Tần giao, Đỗ trọng, Ngưu tất, Quế chi, Sinh khương, Bạch thược, Cam thảo, Đại táo, Nhũ hương, Lộc nhung, Tục đoạn, Ngũ gia bì.

Mujarhabat Kapsul
Viên khớp Malaysia Đỏ – Mujarhbat Kapsul

Mujarhabat Kapsul có công dụng: hỗ trợ giảm đau thần kinh tọa, đau nhức xương khớp, thoát vị đĩa đệm, bệnh Goud

Thuốc xương khớp Malaysia được sản xuất theo phương pháp Đông Y. Có thiên hướng nhiều cho điều trị theo cách tăng cường đào thải Gan, Thận, mạnh gân xương, lưu thông khí huyết…

Mỡ sinh cơ viện Y Học Cổ Truyền Quân Đội

Là một trong bộ 3 sản phẩm điều trị trĩ nổi tiếng của Viện Y Học Cổ Truyền Quân Đội. Mỡ sinh cơ là sản phẩm rất được chào đón tại thị trường hiện nay.

Mỡ sinh cơ có các thành phần từ: Đương quyBạch chỉ, Bổ cốt toái, Ma hoàng, Khương hoạt, Thương thuật, Đại hoàng, Sinh địa, Ngưu tất, Quế nhục, Long não, Nghệ.

Mỡ sinh cơ điều trị trĩCông dụng của Mỡ sinh cơ: điều trị trĩ, điều trị mụn nhọt, lở loét, điều trị nứt kẽ hậu môn; giúp tiêu viêm, loại mủ, sinh cơ…

Ích Trí Kiện Não CM8

Ích Trí Kiện Não CM8 của Học Viện Quân Y là sản phẩm dạng siro dành cho người thiểu năng tuần hoàn máu não, tê bì chân tay do khí huyết lưu thông kém.

Ích trí kiện não CM8 của Học Viện Quân YHoạt huyết dưỡng não CM8 có tác dụng:

  • Hỗ trợ hoạt huyết.
  • Giúp tăng cường tuần hoàn máu não.
  • Giúp cải thiện tình trạng khí huyết ứ trệ.

Lưu ý:

  • Không nên dùng Ích Trí Kiện Não CM8 cho Phụ nữ có thai, người xuất huyết dạ dày, sốt xuất huyết.
  • Sản phẩm không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

Ngưu tất có giá bao nhiêu?

Vị thuốc Ngưu Tất dùng phần rễ phơi khô. Đây là vị thuốc được bán phổ biến tại các phòng khám Đông Y. Dạo qua một số trang web Ngưu Tất được bán với giá khoảng 200.000vnđ/kg.

“Bài viết được tham khảo trên tài liệu Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Đỗ Tất Lợi & Internet”


Tin tức liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
1
Bạn cần hỗ trợ ?