Vị Thuốc Hoắc Hương | Tác dụng dược lý & ứng dụng làm dược phẩm

Cây hoắc hương

Trong các loại thảo dược đa công dụng, đa chức năng thì Hoắc Hương là vị thuốc nổi bật và phổ biến nhất. Hoắc Hương được biết đến với nhiều công dụng từ hỗ trợ điều trị các vấn đề về tiêu hóa, cảm cúm, đường hô hấp…

Ngoài ra Hoắc Hương còn được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp mỹ phẩm với các sản phẩm nước hoa. Các bạn hãy cùng Sức khỏe mỗi ngày cùng Healthy CT (HCT) đi tìm hiểu về vị thuốc này nhé.

Một số đặc điểm của thảo dược Hoắc Hương

Theo các tài liệu cổ Hoắc Hương có:

  • Tên khoa học: Pogostemon Cablin (Blanco) Benth.
  • Tên thường gọi: Quảng Hoắc Hương, Thổ Hoắc Hương.
  • Thuộc họ: Hoa môi Lamiaceae (Labiatae).

Mô tả cây

Hoắc Hương là loài cây cỏ sống lâu năm, thân phân nhánh, cao chừng 30cm đến 60cm. Thân có lông bao phủ, lá vò có mùi thơm.

Lá cuống ngắn, phiến lá hình trứng hoặc thuỗn, dài chừng 5-10cm, rộng 2,5-7cm. Mép có răng cưa to, mặt dưới nhiều lông.

Hoa màu hồng hoặc tím nhạt mọc thành bông khu vực kẽ lá hay đầu cành.

Tuy nhiên cây Hoắc Hương trồng ở Việt Nam hầu như không thấy có hoa và hơi tình tim. Cuống hoa 1-4cm, mép có răng cưa thô, to. Hoa mọc thành vòng quanh thân ở đầu cành hay kẽ lá. Cánh hoa màu tím hay trắng.

Mùa hoa vào tháng 6-7, mùa quả vào tháng 10-11.

Vùng phân bố Hoắc Hương

Cây Hoắc Hương được trồng phổ biến ở nhiều nơi khu vực miền Bắc nước ta. Được trồng chủ yếu để lấy lá và cành làm thuốc.

Khu vực trồng nhiều nhất là Kim Sơn (Hà Nam), Hưng Yên, Hà Nội.

Ngoài ra Hoắc Hương cũng được trồng nhiều tại khu vực nhiệt đới châu Á và châu Phi. Tại các vùng này Hoắc Hương được trồng trong phạm vi lớn để sử dụng trong công nghiệp sản xuất tinh dầu.

Các nước sản xuất tinh dầu Hoắc Hương lớn nhất hiện nay là: Ấn Độ, Malaysia, Philippin, Mangat, Indonexia.

Thu hái và chế biến Hoắc Hương

Hoắc Hương được trồng khá là dễ dàng do cây có sức sống rất mãnh liệt. Chỉ việc dâm cành.

Sau khi trồng được khoảng 4-5 tháng, tùy thuộc vào tình trạng phát triển của cây mà có thể thu hoạch được hay không.

Thu hái lúc cành lá xum xuê, cắt lấy phần thân, lá trên mặt đất. Ngày phơi, đêm đậy kín nhiều lần cho đến khi khô.

Chế biến: Loại bỏ phần rễ thừa và các tạp chất. Lọc lá sạch để riêng. Rửa sạch thân, cắt đoạn ủ mềm, phơi khô rồi trộn đều thân lá với nhau.

Thành Phần Hóa Học Vị Thuốc Hoắc Hương

Thành phần quan trọng nhất của Hoắc Hương là tinh dầu ( tỉ lệ lớn hơn 1,2%).

Trong tinh dầu bao gồm những chất sau: Cồn Patchouli-C15H26O (45%), Patchoulen (50%), benzaldehyd, aldehyd cinnamic, eugenol, cadinen, sesquiterpen và epiguaipyridin.

Công Dụng của Hoắc Hương.

Theo đông Y, Hoắc Hương có đặc tính:

  • Vị cay, tính ấm
  • Vào 3 kinh: Phế, Tỳ, Vị

Công dụng:

  • Tinh dầu trong Hoắc Hương  giúp làm tăng chức năng tiêu hóa, tăng tiết dịch dạ dày.
  • Một số tài liệu nói Hoắc Hương làm co túi mật.
  • Có tác dụng kháng khuẩn, ức chế các loại nấm bệnh

Nhờ những tác dụng được nghiên cứu, Hoắc Hương được ứng dụng làm nhiều bài thuốc trên thực tiễn.

Ứng dụng của Hoắc Hương

Hoắc Hương là thảo dược có ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn: Từ ứng dụng làm thuốc tới ngành công nghiệp mỹ phẩm trong kỹ nghệ sản xuất nước hoa.

  • Sản xuất nước hoa: Tinh dầu Hoắc Hương là một nguyên liệu quý vì tính thơm cũng như định hương thuộc phân khúc cao cấp.
  • Ứng dụng trong làm thuốc: Hoắc Hương được ứng dụng phổ biến trong các bài thuốc dân gian, đông y và y học hiện đại.

Trong các bài thuốc Đông Y

Đông Y là một trường phái y học cổ của người phương đông. Dựa trên nền tảng là các vị thuốc, dược liệu có nguồn gốc tự nhiên. Với vô vàn phương thuốc, bài thuốc hay. Hoắc Hương là một vị thuốc được ứng dụng rộng rãi trong nhiều bài thuốc Đông Y, như:

  • Đơn thuốc chính khí, tiện tì chi tả tán: Hoắc Hương 15g, Lá Tía Tô 10g, Thương Truật 8g, Cam Thảo 3g, Trần Bì 5g, Đại Táo 4 quả, Hậu Phác 3g, Phục Linh 6g. Tán thành bột chia thành gói 8-10g. Chữa ăn không tiêu, đau bụng đi ngoài.
  • Đơn thuốc chữa ăn không tiêu, sôi bụng: Hoắc Hương 12g, Thạch Xương Bồ 12g, Hoa Cây Đại 12g, Vỏ Bưởi Đào Đốt Cháy 6g. Tán nhỏ, dùng 2g trước bữa ăn 20p uống với nước nóng.
  • Trị viêm mũi mạn tính: Hoắc Hương 160g, tán bột trộn cùng Mật Heo. Mỗi lần uống 4g với nước, ngày 2 lần, liên tục 2-4 tuần.
  • Trị tỳ vị khí trệ, đầy bụng, trung quản đầy: Hoắc Hương 12g, Sa Nhân 6g, Hậu Phác 12g, Trần Bì 4g, Thanh Mộc Hương 12g, Chỉ Thực 12g sắc uống.

Ngoài ra còn rất nhiều đơn thuốc hay chuyên trị các vấn đề về tiêu hóa, cảm cúm, thổ tả…

Ứng dụng Vị Thuốc Hoắc Hương trong Y Học Hiện Đại

Hoắc Hương là dược liệu được ứng dụng cho nhiều sản phẩm bổ trợ sức khỏe. Nổi bật trong số này là sản phẩm Xoang Bách Phục  dùng cho người bị viêm xoang, viêm mũi.

Xoang Bách Phục:

xoang bách phục

Mua Vị Thuốc Hoắc Hương Ở Đâu?

Hiện nay nhu cầu về vị thuốc Hoắc Hương trên thị trường tương đối lớn.

Các bạn có thể mua được vị thuốc này tại các cửa hàng thuốc nam, thuốc Đông Y hoặc các gian hàng trên Internet. Tuy nhiên bạn cần lựa chọn cho mình một cơ sở uy tín. Bởi tình trạng treo đầu dê, bán thịt chó hiện nay không phải là hiếm.

Trên thị trường Hoắc Hương được bán với giá khoảng 200.000đ/kg.

“Bài viết được tham khảo tài liệu Những Cây Thuốc Và Vị Thuốc Việt Nam của tác giả Đỗ Tất Lợi”


Tin tức liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
1
Bạn cần hỗ trợ ?