Bệnh tiểu đường – dấu hiệu, nguyên nhân & phương pháp điều trị

bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường đang là một căn bệnh rất phổ biến trên thế giới. Đây là căn bệnh ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của các nước đang phát triển như Việt Nam. Tín hiệu về căn bệnh này ngày càng đáng báo động. Vì sao tiểu đường lại phức tạp như vậy? Trong bài viết này, Sức khỏe mỗi ngày cùng Healthy CT (HCT) sẽ tổng hợp cho các bạn các thông tin về bệnh tiểu đường. Bao gồm dấu hiệu, nguyên nhân và phương pháp điều trị.

Bệnh tiểu đường là gì?

Một tên gọi khác của bệnh tiểu đường là đái tháo đường. Tên tiếng Anh là Diabetes. Đây là căn bệnh mạn tính, bệnh lý do rối loạn chuyển hóa, cụ thể là tăng lượng đường huyết trong máu. Bệnh tiểu đường là nguyên nhân gây nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến mắt, thận, thần kinh, tim mạch…Người bị bệnh tiểu đường nếu chủ quan có thể có nguy cơ tử vong là rất cao.

Theo một số nguồn tin trên Internet cứ 11 ngàn người thì có 1 người bị đái tháo đường – thống kê của hiệp hội đái tháo đường Thế Giới (IDF). Cũng theo nhận định này, dự đoán đến năm 2030 sẽ có đến 522 triệu người mắc bệnh. Đó là những con số đáng báo động. Cùng điểm qua những con số khác về bệnh tiểu đường:

  • Cứ 6 giây là có 1 người bị tử vong do biến chứng của bệnh tiểu đường.
  • Khoảng 75% số người mắc bệnh tiểu đường là đối tượng cao tuổi. Tuy nhiên, xu hướng hiện nay của căn bệnh này đang dần trẻ hóa.
  • Chi phí để điều trị căn bệnh này trên Thế Giới ước tính 727 tỉ USD vào năm 2017. Cũng trong năm này, thống kê số người chết vì căn bệnh này lên tới 4 triệu.

Tại Việt Nam, các nguồn thống kê về căn bệnh này cũng đáng phải quan tâm. Khi mà tỉ lệ người có nguy cơ bị tiểu đường và đang mắc tiểu đường là 1/7.5 – Dự đoán tới năm 2045 có thể chiếm 7.7% dân số có người bị tiểu đường.

Bệnh tiểu đường có 3 loại: tiểu đường tuýp 1 (type 1), tiểu đường tuýp 2 (type 2) và tiểu đường thai kì. Trong đó loại tuýp 2 chiếm phổ biến nhất. Mỗi loại tiểu đường có những dấu hiệu khác nhau. Bạn cần tìm hiểu kĩ những dấu hiệu của bệnh tiểu đường để kịp thời có những biện pháp điều trị.

Dấu hiệu của bệnh tiểu đường

Đa phần người bệnh đều không biết mình bị tiểu đường ở thời điểm ban đầu. Bởi các dấu hiệu rất bình thường, dẫn đến chủ quan. Đa phần người bị tiểu đường sẽ có những dấu hiệu dưới đây:

  • Đi tiểu thường xuyên. Có biểu hiện như tiểu hàng giờ.
  • Cảm thấy cơ thể mệt mỏi, kiệt sức.
  • Sụt cân bất thường.
  • Cảm thấy khát nước.
  • Thị lực suy giảm.
  • Hay buồn nôn.
  • Cảm giác khô miệng.
  • Hay bị viêm nhiễm.
  • Vết thương lâu lành.

Nếu gặp phải những triệu chứng kể trên, bạn nên đến bệnh viện để thăm khám. Lời khuyên của các bác sĩ là sắp xếp 1 năm khám bệnh ít nhất 1 lần để kịp thời phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn. Bởi nếu để bệnh lâu ngày, sẽ rất nguy hiểm, khó điều trị và có nhiều biến chứng khác.

“Xem thêm: Dấu hiệu bệnh tiểu đường loại 2 mà bạn không ngờ tới”

Biến chứng của bệnh tiểu đường

Người tiểu đường có lượng đường trong máu cao, chuyển hóa trên cơ thể bị rối loạn ảnh hưởng đến chức năng của nhiều bộ phận khác. Bệnh tiểu đường có biển chứng nguy hiểm đến các bộ phận: mắt, tim mạch, thận, hệ thần kinh, hệ miễn dịch.

  • Tổn thương mắt: Lượng đường huyết trong máu tăng là nguyên nhân làm tổn thương mạch máu của võng mạc. Điều này làm suy giảm thị lực, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hay có thể gây mù lòa.
  • Hệ tim mạch: người bị tiểu đường có nguy cơ cao huyết áp, xơ động mạch, tai biến mạch máu não…tiềm ẩn rủi ro di chứng liệt hoặc thậm trí là tử vong.
  • Biến chứng về thận: Bệnh tiểu đường có thể làm suy giảm chức năng thận, gây suy thận. Vì vậy người bận cần cân bằng tốt chỉ số đường huyết trong cơ thể.
  • Hệ thần kinh: biến chứng gây tê bì, teo cơ, rối loạn cảm giác…Đây là biến chứng thường gặp nhất ở người bị bệnh tiểu đường. Tổn thương cho hệ thần kinh có thể còn gây cho nam giới liệt bàng quang, rối loạn cương dương hay liệt dương.
  • Hệ miễn dịch suy giảm: do lượng đường trong máu tăng cao, là điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Người bệnh dễ bị viêm nhiễm, kéo dài và khó điều trị. Các vùng thường viêm nhiễm là răng miệng, tiết niệu, sinh dục.
  • Đối với người đang mang thai: lượng đường trong máu cao có thể gây tai biến sản khoa cho mẹ và bé, do thai nhi bị quá cân. Ngoài ra, trẻ có nguy cơ mắc tiểu đường trong tương lai hơn các trẻ khác.

Do ảnh hưởng đến các chức năng khác trong cơ thể, nên tiểu đường có thể gây ra nhiều biến chứng cho các bộ phận khác như xương khớp, da liễu, não bộ…

Nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường

Trong cơ thể, glucose rất quan trọng. Chúng là nguồn năng lượng của tế bào tại bắp, mô và não bộ. Nhưng để tế bào hấp thụ được glucose, cần hormone insulin. Hormone insulin được sản sinh bởi tuyến tụy. Quá trình hấp thụ glucose của tế bào giúp giảm lượng đường huyết.

Tuy nhiên, đối với người bị tiểu đường thì vì sự rối loạn chuyển hóa nào đó, trong máu lượng đường vẫn còn cao. Theo thời gian tích tụ, gây tăng đường huyết trong máu. Theo cơ chế như vậy, bệnh tiểu đường sinh ra chủ yếu là do quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Tuyến tụy vì một lý do nào đó đã không sản xuất đủ hormone insulin để tiêu thụ lượng đường trong máu. Hoặc trong một trường hợp là cơ thể dung nạp quá nhiều đường.

Như vậy, do quá trình chuyển hóa mà nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường thường không được xác định rõ ràng. Có thể được nhận định từ các yếu tố sau:

  • Yếu tố di truyền: là do tiền sử có người thân mắc bệnh tiểu đường trong gia đình.
  • Yếu tố sinh hoạt: Trong môi trường sinh hoạt ô nhiễm hay thiếu khoa học là những nguyên nhân. Bởi ảnh hưởng đến cấu trúc chuyển hóa trong cơ thể. Từ đó khiến cho cơ thể không trung hòa được lượng đường trong máu. Dẫn đến bị tiểu đường.

Các nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường chủ yếu từ rối loạn chuyển hóa hoặc từ di truyền. Vì vậy rất khó để xác định. Người bệnh cần khám sức khỏe thường xuyên và chuẩn đoán  bệnh từ các bác sĩ tại bệnh viện.

Bệnh tiểu đường có lây không?

Cơ chế sinh bệnh tiểu đường là do rối loạn chuyển hóa bên trong. Dẫn đến lượng đường trong máu không thể cân bằng được. Vì vậy, bệnh tiểu đường không hề lây. Những người sống chung với bệnh nhân bị tiểu đường cũng không bị lây.

Tuy nhiên, yếu tố di truyền có thể khiến thế hệ sau thuộc đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Nhưng nếu tuân thủ theo các phương pháp phòng tránh bệnh tiểu đường thì không quá lo ngại.

Phương pháp chuẩn đoán bệnh tiểu đường

Để có kết quả chính xác nhất về bệnh tiểu đường, bạn cần đến các bệnh viện để kiểm tra. Biện pháp chuẩn đoán bệnh tiểu đường, đó là thực hiện các xét nghiệm.

Các xét nghiệm để chuẩn đoán bệnh tiểu đường là:

  • Dung nạp Glucose
  • Xét nghiệm đường tĩnh mạch khi đói
  • Xét nghiệm HbA1C
  • Một số xét nghiệm các chỉ số khác, kết hợp kiểm tra mắt, tim…

Sau khi thực hiện các xét nghiệm, các bác sĩ sẽ chuẩn đoán được loại tiểu đường. Tiểu đường tuýp 2 là loại chiếm tỉ trọng lớn nhất với con số 90-95%, còn lại là tiểu đường tuýp 1 và tiểu đường thai kỳ. Mỗi loại tiểu đường sẽ có những phương pháp điều trị khác nhau. Tuy nhiên đều cùng chung một mục đích đó là cân bằng đường huyết trong cơ thể.

Phương pháp điều trị bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường không thể chữa khỏi hoàn toàn. Nói một các khác, đây là bệnh mãn tính. Vì vậy, các phương pháp điều trị căn bệnh này đó là ổn định đường huyết trong cơ thể. Mỗi loại tiểu đường có những đặc tính khác nhau nên phương pháp điều trị cũng khác nhau.

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 1:

  • Cần theo dõi thường xuyên chỉ số đường huyết.
  • Sử dụng insulin đúng liều lượng
  • Sử dụng các loại thuốc trị tăng huyết áp, thuốc tim mạch kết hợp. Tránh các biến chứng của bệnh tiểu đường tuýp 1 gây ra.
  • Chế độ ăn uống phù hợp
  • Luyện tập thường xuyên để nâng cao sức khỏe toàn diện.

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 2: mục đích điều trị và các phương pháp cũng giống như tuýp 1. Đó là cần cân bằng lượng đường huyết trong cơ thể. Điểm khác biệt đôi chút, đó là:

  • Cần luyện tập thường xuyên, tích cực để kiểm soát lượng đường tốt hơn. Bởi luyện tập là phương pháp rất tốt giúp người tiểu đường có thể cân bằng được lượng đường huyết.
  • Chỉ sử dụng insulin trong trường hợp dùng các phương pháp điều trị khác mà đường huyết vẫn tăng.

Kết hợp các phương pháp điều trị với chế độ ăn uống khoa học sẽ giúp người bị tiểu đường kiểm soát được tình trạng. Đặc biệt là người tiểu đường tuýp 2.

Chế độ ăn uống cho người bị tiểu đường

Như đã đề cập ở trên, bệnh tiểu đường là do rối loạn chuyển hóa. Dẫn đến lượng đường huyết trong cơ thể tăng đột biến. Để điều trị một cách hiệu quả, chế độ ăn uống khoa học dành cho người tiểu đường rất được coi trọng.

Người bị tiểu đường nên ăn gì?

Người bị tiểu đường nên ăn uống những thực phẩm chứa protein, lipit, gluxit theo lượng tiêu chuẩn. Lượng protein nên đạt từ 1-1.2g/kg/ngày, lipit chiếm tỉ lệ 25% khẩu phần ăn. Trong khi đó gluxit chiếm khoảng 50-60% khẩu phần ăn. Với lượng tiểu chuẩn này, sẽ giúp kiểm soát lượng đường trong máu, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm từ bệnh tiểu đường.

Theo đó, thì nhóm thực phẩm người bị tiểu đường nên ăn là:

  • Hoa quả, trái cây: các trái cây đa phần rất tốt. Người bị tiểu đường chỉ nên lưu ý là dùng hoa quả tươi, không thêm đường sữa. Và không nên dùng các loại hoa quả quá chín ngọt như: xoài chín, sầu riêng…
  • Ăn nhiều rau, ưu tiên ăn rau luộc, hạn chế ăn sào.
  • Chỉ dùng dầu từ thực vật như dầu đậu nành, dầu vừng..
  • Nhóm thịt: chỉ ăn thịt nạc, thịt gà vịt bỏ da.
  • Ăn nhiều cá.
  • Ăn nhiều các loại ngũ cốc, củ hạt.

Trong quá trình điều trị, người bị tiểu đường cũng cần kiêng ăn với những loại thực phẩm không phù hợp. Đặc biệt là nhóm có nhiều đường, chất béo, chất kích thích.

Người bị tiểu đường kiêng ăn gì?

Quá trình điều trị bệnh tiểu đường, đòi hỏi người bệnh cần ăn kiêng kỉ luật. Tránh cách biến chứng nguy hiểm xảy ra. Người bị tiểu đường nên ăn kiêng những nhóm thực phẩm dưới đây:

  • Các loại thực phẩm có đường, ngọt: bánh kẹo ngọt, đường, nước ngọt…
  • Hạn chế ăn nhóm thực phẩm tinh bột: cơm, bún, phở…
  • Nhóm chất bẽo bão hòa: thịt mỡ, nội tạng, lòng đỏ trứng gà.
  • Sữa, trái cây sấy khô
  • Rượu bia, đồ uống có cồn.

Bệnh tiểu đường là mãn tính, có nhiều biến chứng rất nguy hiểm. Vì vậy, qua bài viết này hi vọng giúp các bạn trang bị được những thông tin hữu ích về bệnh tiểu đường. Hiểu được những dấu hiệu, biến chứng, phương pháp điều trị & chế độ ăn khoa học sẽ giúp bạn không còn lo ngại về bệnh tiểu đường.

Bài viết tham khảo các nguồn trên Internet

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
1
Bạn cần hỗ trợ ?