Can Khương | Công Dụng & Cách Dùng để chữa bệnh

Can-Khương

Can Khương thường có tên gọi khác là: Gừng, khương, sinh khương. Có tên khoa học là Zingiber Offcinale Rosc. Thuộc họ Gừng Zingiberaceae. Từ khương nghĩa là thân rễ của cây gừng khô hoặc tươi. Chính vì vậy tùy theo tươi hay khô mà có tên vị thuốc khác nhau; Sinh khương là củ thân rễ tươi còn Can Khương là củ thân rễ khô.

Đặc điểm của Can Khương

Can Khương là một loại cây nhỏ sống lâu năm cao khoảng 0,50 – 1m. Thân rễ mầm lên thành củ, trồng để lâu dần dần già thành xơ. Lá không cuống, có bẹ, mọc so le nhau, hình mác dài 15 – 20cm, rộng khoảng 2cm. Mặt bóng nhẵn, gân hơi trắng nhạt và vỏ có mùi thơm. Lá bắc hình trứng, dài khoảng 2,5cm, mép lưng màu vàng. Trục hoa xuất phát từ gốc dài khoảng 20cm, cụm hoa thành bông mọc sít nhau, hoa dài 5cm, rộng 3cm, đài hoa khoảng chừng 1cm, có 3 răng ngắn, 3 cành hoa dài chừng 2cm, có màu vàng xanh, nhị tím, mép cánh hoa cũng tím. Cây Can Khương trồng ít ra hoa, nếu có thường vào mùa hè và mùa thu.

Tính vị, quy kinh

Theo Đông Y thì Can Khương có vị cay, mùi thơm hắc, tính ôn, đi vào sáu kinh tâm, phế, vị ,tỳ, thận và đại tràng.

Phân bố

Là một cây phổ biến và được trồng khắp nơi ở nước ta để lấy củ ăn và làm thuốc, dùng trong nước và xuất khẩu.

Thu hái và cách chế biến 

Can Khương là một loại cây có thể thu hoạch quanh năm. Người ta thường đào lấy thân rễ già (củ), cắt bỏ rễ con và lá, rửa sạch, phơi hoặc sấy khô. Ngoài ra, cũng có thể dùng tươi được.

Thành phần hóa học 

Trong Can Khương có chứa 2 – 3% tinh dầu, các chất cay như Zingeron, Zingelora và Shogaola, chất béo 3,7%, chất nhựa dầu 5%, tinh bột. Tinh dầu Can Khương có tỷ trọng 0,878, tả tuyền. Trong tinh dầu có camphen, phelandren, một cacbua, zingiberen, một rượu sesquitecpen, geraniola và một ít xitralabocleola. Nhựa gồm một nhựa trung tính và hai nhựa axit. Chất lỏng sánh Zingerola có màu vàng, không mùi, vị rất cay, độ sôi ở 18m thủy ngân là 240°C.

Tác dụng và liều dùng 

Theo tài liệu cổ thì Can Khương là một vị thuốc được dùng để chữa các bệnh như:

  • Chữa chứng tỳ vị hàn thấp
  • Hỗ trợ ăn uống kém, suy nhược
  • Trị nôn mửa do hàn ẩm
  • Chữa trị sốt rét có đờm
  • Điều trị ho mãn tính hoặc ho cảm lạnh
  • Cầm máu
  • Chữa thổ tả, tay chân lạnh
  • Sản hậu ra máu
  • Chữa trị phụ nữ bang huyết

Ngoài ra trong nhân dân Can Khương là một vị thuốc tốt cho tiêu hóa, dùng trong các trường hợp ăn uống không tiêu, đau bụng, di ỉa lỏng, nôn mửa.

Liều Dùng: Hằng ngày từ 3 – 6g dưới dạng thuốc sắc.

Chú ý: Can Khương có vị đại cay, đối với những người âm hư có nhiệt và phụ nữ mang thai phải thận trọng khi dùng. Vì cay lên tán khi khẩu huyết sử dụng, uống lâu tổn hại tới phần âm, thương tổn mắt. Ngoài ra những người có chứng ỉa ra máu, đau đụng do hỏa nhiệt, mửa do nhiệt, âm hư nội nhiệt không nên dùng. Để đảm bảo an toàn bạn lên hỏi ý kiến của thầy thuốc, bác sĩ.

Ứng dụng của Can Khương

Can Khương là một dược liệu được ứng dụng nhiều trong đông y và thực phẩm chức năng. Can Khương còn kết hợp với một số vị thuốc khác để có tác dụng tốt hơn.

Một số bài thuốc có dược liệu

  • Điều trị nôn nửa do hư hàn: Can Khương, nhân sâm, tán bột đều 6g, bán hạ 9g. Nghiền thành bột, dùng nước gừng làm hoàn. mỗi lần dùng 8 – 12g
  • Điều trị bang huyết: Can Khương 6g, ô mai, tông bì đều 12g. Tất cả đốt thành tro, nghiền mịn dùng với nước ấm. mỗi lần dùng 2 – 4g

Ngày nay. Với sự phát triển của Y học thì dược liệu Can Khương còn được dùng làm thực phẩm chức năng. Học Viện Quân Y cũng sử dụng Can Khương để sản xuất ra Kiện Khớp Tiêu Thống Collagen.

Kiên Khớp Tiêu Thống Collagen

Kiện khớp tiêu thống học viện quân y

Kiện Khớp Tiêu Thống với công thức và kết hợp với các dược liệu có công dụng là:

  • Bổ can thận, kiện gân xương
  • Giúp giảm các triệu chứng đau xương khớp, thoái hóa xương khớp

Xem thêm chi tiết về Kiện Khớp Tiêu Thống

XEM TẠI ĐÂY

Ngoài công dụng làm thuốc thì dược liệu còn được làm nguyên liệu chế rượu bia, làm mứt…

Bài viết được tham khảo trên tài liệu những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Đỗ Tất lợi”


Tin tức liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
1
Bạn cần hỗ trợ ?