Các nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết chức năng gan suy giảm

 

       BẠN CÓ BIẾT GAN BỊ TỔN THƯƠNG DO NGUYÊN NHÂN NHƯ THẾ NÀO VÀ BIỂU HIỆN RA SAO ?

      Trong cơ thể bạn, lá Gan là cơ quan lớn nhất trong cơ thể bạn, đóng vai trò sống còn trong việc điều hòa các quá trình chuyển hóa để duy trì sự sống của bạn.

 

Cơ quan phức tạp này đảm nhận thực hiện khoảng 500 chức năng. Trong đó có 4 chức năng chú ý nhất:

    Tiết ra dịch mật để tiêu hóa thức ăn, giúp biến đổi thức ăn thành những chất cần thiết cho sự sống và phát triển.

    Sản xuất ra nhiều chất quan trọng sử dụng cho cơ thể như:glucose để tạo năng lượng cần thiết.

    Chuyển hoá các thuốc được hấp thụ từ đường tiêu hoá thành dạng cơ thể có thể hấp thu được.

    Giải độc,thanh lọc độc tố trong máu để đi nuôi cơ thể và bài tiết các chất độc tố trong cơ thể.

Chính vì vai trò chính là phân giải độc tố và các chất dinh dưỡng nên gan rất dễ bị “mắc bệnh”.

      Dưới đây là các nguy cơ và dấu hiệu giúp bạn tự “bắt mạch” bệnh gan cho mình. 
     Tuy nhiên, chúng chỉ mang tính chất tham khảo, nếu nghi ngờ mình mắc bệnh gan, bạn nên đến khám tại bệnh viện để có kết quả chính xác nhất.

CÁC NGUY CƠ LÀM CHỨC NĂNG SUY GIẢM

  • Do Virus tấn công

        Theo nghiên cứu phát hiện ra 8 loại virus tấn công gan làm cho gan suy yếu được ký hiệu từ A đến H; nhưng có 5 loại virus viêm gan thường gặp là A, B, C, D và E.

        Virus A (HAV): Là loại ARN virus, lây truyền qua đường ăn uống có nhiễm phân chứa virus, hay gặp ở trẻ em, có thể xảy ra những vụ dịch nhỏ.

       Phần lớn các trường hợp nhiễm HAV không có triệu chứng lâm sàng. Bệnh viêm gan A thường diễn biến lành tính, khỏi hoàn toàn, không chuyển thành mạn tính. Tuy nhiên có thể vẫn bị tái nhiễm HAV, gây viêm gan A tái nhiễm.

       Virus B (HBV): là loại ADN virus. Có 3 đường lây cơ bản đó là lây truyền qua đường máu, qua quan hệ tình dục và lây từ mẹ sang con trong khi sinh.


       Khoảng 10% bệnh nhân mang HBsAg sẽ chuyển thành mạn tính, nếu không có biện pháp theo dõi, kiểm soát và điều trị kịp thời dễ diến tiến tới viêm gan mạn hoạt động, xơ gan và ung thư gan.

            Virus C (HCV): là loại ARN virus, thường gặp ở châu Á, châu Phi.
Virus C được lây truyền theo đường máu hoặc sản phẩm của máu. Sự lây truyền qua đường tình dục ít gặp, sự lây truyền trực tiếp qua đường mẹ con được nghi ngờ nhưng chưa được chứng minh. HCV đa dạng về kiểu gen và kiểu hình nên khả năng chuyển thành mạn tính khá cao, nếu không được kiểm soát dễ dẫn tới xơ gan và ung thư gan.

             Virus D: Còn gọi là virus delta. Virus D khiếm khuyết chỉ có nhân ARN, còn phần vỏ bọc là HBsAg của virus B do đó HDV không thể độc lập gây bệnh được.
Tuy nhiên khi đồng nhiễm cùng HBV hoặc HCV, khả năng bệnh nhân bị xơ gan và ung thư gan tăng lên rất cao.

             Virus E: Lây qua đường ăn uống và nhiễm phân có chứa virus. Viêm gan E là vấn đề chính trong y tế cộng đồng hay gặp ở các nước đang phát triển, có thể gây thành dịch lớn.

  •  Uống quá nhiều rượu
       Tình trạng này được gọi với thuật ngữ y học là ARLD (Alcohol Related Liver Disease) – Bệnh gan liên quan đến rượu. Khi mới mắc phải tình trạng này, có thể các triệu chứng bệnh vẫn còn ẩn, chưa biểu hiện rõ ra bên ngoài, chỉ với đầy hơi, mẩn ngứa, ăn không ngon… 
 
       Tuy nhiên, nếu bạn uống quá nhiều rượu, bạn cần phải kiểm tra sức khỏe thường xuyên để phát hiện kịp thời nếu gan của bạn bị tổn thương. Các xét nghiệm máu sẽ phát hiện tình trạng men gan bất thường nếu gan có vấn đề. Trong giai đoạn sau của bệnh này, các triệu chứng như lơ mơ, lú lẫn và nôn ra máu… Là các dấu hiệu chắc chắn là bạn đang bị ARLD. 
        Nếu vì công việc, thường xuyên phải sử dụng bia rượu để giao tiếp, bạn cần đặc biệt chú ý chăm sóc, bảo vệ gan, để gan luôn thực hiện tốt vai trò giải độc, khử độc cho cơ thể.
  •  Chế độ ăn khiến gan nhiễm mỡ

        Bệnh này không phải do uống quá nhiều rượu, thuật ngữ y học gọi là NAFLD (bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu). Nó có thể bị gây nên bởi chế độ ăn không lành mạnh, có quá nhiều chất béo dư thừa trong gan. Nếu không được điều trị, gan nhiễm mỡ có thể dẫn đến xơ gan, suy gan, đau tim và đột quỵ.

  •  U nang ở gan
       Thật may mắn vì thông thường điều này không phải là tình trạng nghiêm trọng. U nang ở gan phát sinh khi gan đang mắc một bệnh nào đó mà có một số tế bào lại tăng sản xuất và tiết chất lỏng tạo thành túi nước như u nang. Sẽ không có dấu hiệu cảnh báo nào cho đến khi các u nang phát triển to và có thể gây đau đớn, khó chịu cho người bệnh. U nang ở gan rất khó phát hiện, phải thường xuyên đi kiểm tra chụp chiếu, siêu âm và làm các xét nghiệm thì mới xác định tình trạng bệnh.

  •  Phù do xơ gan
         Phù nề có thể xảy ra khi bạn bị viêm gan C hoặc biến chứng của bệnh viêm gan do rượu (ARLD) ở các nước phát triển. Vấn đề nghiêm trọng là chúng làm suy giảm mạnh chức năng gan, khiến các tổ chức gan bị xơ hóa, chai lại và sẹo. Chân và bàn chân người bệnh bị phù do ứ nước. Bàn tay bàn chân bị ngứa, dễ bị bầm tím, gan trở nên rất nhạy cảm khi va chạm.
 

CÁC DẤU HIỆU BÁO HIỆU GAN BỊ TỔN THƯƠNG

Dấu hiệu sớm của bệnh viêm gan có thể là những triệu chứng giống như khi bị cảm cúm nhẹ: mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, sút cân… Tình trạng xấu hơn có thể là chóng mặt, suy giảm tuần hoàn, nước tiểu sẫm màu…
        Khi bị viêm gan, việc điều trị chủ yếu là nhằm tạo cơ hội giúp gan phục hồi và duy trì hoạt động trở lại.

  • Mệt mỏi
      Mệt mỏi và kiệt sức thường được cho là dấu hiệu liên quan đến các vấn đề về gan. Khi gan không khỏe mạnh, việc loại bỏ các độc tố trong máu sẽ không hiệu quả. Một trong các phương pháp hay được các bác sĩ ở Anh thực hiện để xác định xem sự mệt mỏi này có phải do gan bị bệnh gây ra hay không, đó là phương pháp” Fatigue Impact Scale”. Nó đánh giá các tác động gây mệt mỏi của những hoạt động thể chất, tinh thần và thường được dùng để đánh giá mức độ hồi phục của gan khi điều trị.
        Mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon miệng là dấu hiệu điển hình của bệnh gan giai đoạn đầu. Có nhiều cách để cải thiện mệt mỏi, chán ăn, mẩn ngứa… Tuy nhiên, cần phục hồi và cải thiện tổn thương gan từ gốc thì mới mong loại bỏ dứt điểm điểm các triệu chứng ngay từ đầu và ngăn ngừa tái  phát bệnh.
 

      Chán ăn, mệt mỏi, đầy hơi, ăn không ngon miệng là báo động đầu tiên, khi gan gặp trục trặc, cần phải áp dụng giải pháp giúp cải thiện gan hiệu quả ngay từ giai đoạn này, để càng lâu bệnh gan càng nặng, khó chữa trị. Chán ăn, mệt mỏi, đầy hơi, ăn không ngon miệng là báo động đầu tiên, khi gan gặp trục trặc, cần phải áp dụng giải pháp giúp cải thiện gan hiệu quả ngay từ giai đoạn này, để càng lâu bệnh gan càng nặng, khó chữa trị.

  • Nước tiểu đậm màu hơn

        Nước tiểu sẫm màu hơn có thể là do bạn uống thuốc gì đó gây nên, hoặc đơn giản hơn là do bạn uống không đủ lượng nước hàng ngày. Nhưng khi tự dưng thấy màu nước tiểu đậm hơn nhiều so với bình thường và nhất là bạn thấy phân có màu trắng, điều này có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị bệnh gan. Trong trường hợp này, bạn cần phải khẩn trương đến bệnh viện để được chữa trị khẩn cấp vì có thể chức năng gan của bạn đă bị suy giảm nghiêm trọng.

  • Nhầm lẫn và mất phương hướng
         Như đã nói ở đầu bài, một trong những chức năng quan trọng nhất của gan là thanh lọc các chất độc ra khỏi máu. Ví dụ khi chúng ta uống thuốc, gan có thể chuyển hóa chúng thành chất vô hại và loại bỏ chúng. Ngoài ra khi chúng ta ăn các chất đạm (protid), quá trình tiêu hóa sẽ tạo ra chất amoniac gây độc, gan sẽ chuyển hóa và làm cho chúng trở nên vô hại. Tuy nhiên, khi gan hoạt động không tốt, các chất độc sẽ tích tụ và thậm chí gây ra các vấn đề cho não. Tình trạng này còn được gọi là bệnh não gan (Hepatic Encephalopathy). Người bệnh sẽ hay nhầm lẫn và mất phương hướng.
  • Vàng da

         Một dấu hiệu cảnh báo cổ điển cho bệnh gan là vàng da và lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng. Vàng da, vàng mắt là dấu hiệu đặc hiệu của bệnh gan, do gan không chuyển hóa và thanh thải được sắc tố mật có tên là bilirubin.

        Khi chức năng gan bình thường thì lượng bilirubin tự do trong máu sẽ được gan chuyển hóa thành dạng kết hợp và thải trừ ra ngoài, khi chức năng gan suy giảm, lượng bilirubin tự do dư thừa nhiều trong máu, gây nên tình trạng vàng da, vàng mắt này.

       Thông thường, khi xuất hiện vàng da, bối rối, mất phương hướng là bệnh gan đã vào giai đoạn nguy hiểm. Các dấu hiệu bệnh gan thường diễn ra âm thầm và chỉ bộc phát khi bệnh  trở nặng. Gan gánh vác công việc lọc thải độc chất nặng nhọc nhất cơ thể. Một khi gan có vấn đề cơ thể sẽ suy yếu nhanh chóng, vì vậy, đừng đợi triệu chứng xuất hiện, hãy nhanh chóng hành động cứu lấy lá gan, trước khi quá muộn.Thông thường, khi xuất hiện vàng da, bối rối, mất phương hướng là bệnh gan đã vào giai đoạn nguy hiểm. Các dấu hiệu bệnh gan thường diễn ra âm thầm và chỉ bộc phát khi bệnh  trở nặng. Gan gánh vác công việc lọc thải độc chất nặng nhọc nhất cơ thể. Một khi gan có vấn đề cơ thể sẽ suy yếu nhanh chóng, vì vậy, đừng đợi triệu chứng xuất hiện, hãy nhanh chóng hành động cứu lấy lá gan, trước khi quá muộn.

LÀM SAO ĐỂ CÓ MỘT LÁ GAN KHỎE MẠNH?

 
      Chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc là 3 yếu tố quan trọng để có được lá gan khỏe mạnh.
       Ngủ đủ giấc có lợi ích rất lớn vì nhiều nghiên cứu cho thấy bất thường hoặc thiếu ngủ gây ảnh hưởng lớn đến chức năng gan. Thay đổi lối sống, điều chỉnh chế độ ăn hợp lý và tập thể dục thường xuyên là rất cần thiết.
Tránh thái quá trong việc sử dụng những thực phẩm ảnh hưởng đến gan như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê, ngũ cốc tinh chế…

        Uống một ly nước chanh mỗi ngày có thể giúp thanh thải độc tố và giúp cho gan phải làm việc ít hơn. Ăn nhiều rau tươi có màu xanh đậm như rau bina, bắp cải xanh, rau ngót. Và ăn các loại quả như: quả óc chó, quả bơ, quả mọng… và uống nhiều nước là rất có lợi.

Related News