Nguyên nhân bệnh tiểu đường | Nguy cơ và Cách phòng ngừa

Nguyên nhân bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường là nhóm các loại bệnh liên quan đến lượng đường trong máu (Glucose). Trong đó mỗi loại bệnh đều có nguyên nhân và nguy cơ mắc bệnh khác nhau. Trong bài viết này Sức khỏe mỗi ngày cùng Healthy CT (HCT) xin gửi tới các bạn Nguyên nhân bệnh tiểu đường cùng Nguy cơ và Cách phòng ngừa bệnh tiểu đường .Mời các bạn cùng tham khảo.

Bệnh tiểu đường có tên tiếng anh là Diabetes, được phân loại như sau:

  • Bệnh tiểu đường mãn tính: Tiểu đường tuýp 1 và Tiểu đường tuýp 2
  • Bệnh tiểu đường có khả năng hồi phục: Tiền tiểu đường và Tiểu đường thai kỳ.

Các khái niệm về Tiểu Đường

Đầu tiên chúng ta cùng đi tìm hiểu các khái niệm về bệnh tiểu đường:

  • Tiểu đường tuýp 1: Hay còn gọi là Đái tháo đường tuýp 1, đái tháo đường phụ thuộc vào insulin và bệnh tiểu đường vị thành niên… Là căn bệnh mãn tính khi cơ thể mất đi khả năng sản xuất insulin. Để sống sót người bệnh phải cung cấp insulin từ bên ngoài hàng ngày. Bệnh chiếm khoảng 5-10% trên tổng số ca bệnh tiểu đường.
  • Tiểu đường tuýp 2: Còn gọi với tên gọi đái tháo đường tuýp 2, đái tháo đường khởi phát ở người trưởng thành… Bệnh này chiếm 90-95% trên tổng số ca. Là căn bệnh mãn tính khi cơ thể xảy ra hiện tượng kháng insulin hoặc lượng insulin sản xuất không đáp ứng được nhu cầu của cơ thể.
  • Tiền tiểu đường: Còn gọi Tiền đái tháo đường. Là một dạng rối loạn chuyển hóa Glucose khiến chỉ số đường huyết tăng cao (100-125 mg/DL khi đói). Tiền tiểu đường có khả năng phục hồi và cũng có nguy cơ chuyển hóa thành tiểu đường tuýp 2. Cách phòng ngừa xây dựng chế độ ăn uống, rèn luyện lành mạnh và sử dụng các sản phẩm bổ trợ.
  • Tiểu đường thai kỳ: Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dụng nạp glucose. Bệnh khởi phát hoặc được phát hiện lần đầu trong lúc mang thai. Tình trạng này rất khó phát hiện bởi không có triệu trứng đặc trưng. Sẽ biến mất trong vòng 6 tuần sau sinh.

Nguyên nhân Bệnh Tiểu Đường

Tùy thuộc vào mỗi loại bệnh tiểu đường mà ta có các nguyên nhân cùng với các yếu tố nguy cơ tăng khả năng mắc bệnh. Healthy CT đã phân loại và tổng hợp chi tiết theo từng loại bệnh. Mời các bạn cùng tìm hiểu.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường tuýp 1

Cho đến nay nguyên nhân chính xác của bệnh tiểu đường tuýp 1 vẫn chưa được xác định. Những vấn đề biết được là: hệ miễn dịch hình thành kháng thể tiêu diệt, phá hủy các tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy. Khiến người bệnh có ít hoặc không có insulin, làm đường tích tụ trong máu gây ra bệnh.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường - Đo chỉ số đường huyết trẻ em
Tiểu đường tuýp 1 – Diabetes type 1

Các nhân tố được coi là nguyên nhân gây bệnh tiểu đường tuýp 1 là: di truyền, môi trường, các loại thuốc hoặc hóa chất.

Bên cạnh đó một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 1:

  • Lịch sử gia đình: Ước tính 80-86% mắc bệnh là do yếu tố di truyền. Với nguy cơ mắc bệnh tăng lên nếu bố mẹ hoặc anh chị em bị bệnh.
  • Yếu tố về môi trường: Các vấn đề về ăn uống và môi trường sống tiếp xúc với các nguồn bệnh, virut cũng làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 1.
  • Sự hiện diện của các tế bào tự kháng thể tiểu đường (tế bào hệ miễn dịch): Các tế bào này do hệ miễn dịch sản xuất. Có khả năng tự tấn công và phá hủy các tế bào beta làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Vị trí địa lý: Vị trí địa lý cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh khi những người sống ở khu vực Phần Lan và Thụy Điển có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn các khu vực khác khoảng 10 lần.
  • Thuốc và hóa chất: Việc sử dụng hoặc tiếp xúc với các loại thuốc, hóa chất gây phá hủy chọn lọc các tế bào tuyến tụy cũng tăng nguy cơ gây bệnh tiểu đường tuýp 1.
  • Bệnh: Các loại bệnh như chấn thương, viêm, khối u tuyến tụy cũng là yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân tiền tiểu đường và bệnh tiểu đường tuýp 2

Tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2 được cho là có nguyên nhân mắc bệnh tương đồng nhau. Các nhân tố di truyền, môi trường và thừa cân được đánh giá là các nguyên nhân chính gây ra 2 loại bệnh trên.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường - Đo chỉ số đường huyết ở người già
Tiểu đường tuýp 2 – Diabetes type 2

Các yếu tố được coi là tăng nguy cơ mắc bệnh đó là:

  • Thừa cân, béo phì: Càng nặng tức là bạn càng nhiều mỡ. Bạn có nhiều mỡ, khả năng kháng insulin càng cao.
  • Ít hoạt động thể chất: Lười vận động sẽ khiến bạn tích tụ mỡ, tăng cân. Khiến độ nhạy insulin giảm đi tăng nguy cơ mắc tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2.
  • Lịch sử gia đình: Nguy cơ mắc bệnh cũng tăng khi gia đình có người mắc bệnh.
  • Chủng tộc: Khác với tiểu đường tuýp 1 khi nguy cơ tăng cao theo vị trí địa lý, thì tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2 lại là chủng tộc. Chủng người da đen, gốc Tây Ban Nha, người Mỹ gốc Ấn, người Mỹ gốc Á được đánh giá có nguy cơ mắc bệnh tăng cao hơn.
  • Tuổi tác: Tuổi tác cũng tăng nguy cơ mắc bệnh. Các nghiên cứu cho thấy tỉ lệ mắc bệnh tiểu đường cao tới 25% ở những người có tuổi từ 65 trở lên.
  • Tiểu đường thai kỳ: Với những phụ nữ có tiền sử thai kỳ, sinh con nặng 4kg trở lên có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 về sau.
  • U nang, xơ nang, buồng trứng đa nang: Các yếu tố về nang ảnh hưởng trực tiếp tới tuyến tụy, khiến nguy cơ mắc bệnh tăng cao.
  • Huyết áp cao: Theo các đánh giá những bệnh nhân có huyết áp từ 140/90mm HG là những người có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường.
  • Mức độ cholesterol và triglyceride bất thường: Ít cholesterol tốt (HDL) và nhiều triglyceride sẽ làm tăng nguy cơ mắc tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2 của bạn.
  • Và các yếu tố khác…

Nguyên nhân bệnh tiểu đường thai kỳ

Cứ 1/7 phụ nữ mang bầu bị tiểu đường thai kỳ. Vậy nguyên nhân mắc bệnh là gì?

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi mang thai, nhau thai sản xuất hormone duy trì thai kỳ. Chính những hormone này làm cho các tế bào của bạn kháng insulin hơn. Thông thường cơ thể sẽ sản xuất đủ insulin đáp ứng đề kháng này của cơ thể. Đôi khi tuyến tụy không theo kịp nhu cầu của cơ thể khiến đường huyết tăng cao gây bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường - đo chỉ số đường huyết bà bầu
Tiểu đường thai kì phải làm sao?

Theo các nghiên cứu, những nhân tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ là:

  • Tuổi tác: Phụ nữ trên 25 tuổi có bầu nguy cơ tiểu đường thai kỳ cao hơn.
  • Lịch sử gia đình hoặc cá nhân: Nguy cơ cao hơn nếu bạn bị tiền tiểu đường, người thân bị tiểu đường hoặc đã từng bị tiểu đường thai kỳ trong nần mang thai trước, sinh con quá to, thai bị chết lưu…
  • Thừa cân: Vấn đề cân nặng cũng tăng nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ.
  • Chủng tộc: Tương tự tiểu đường tuýp 2, những phụ nữ da đen, Tây Ban Nha, Mỹ da đỏ, Mỹ gốc Ấn, Mỹ gốc Á cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn phụ nữ ở các chủng tộc khác.

Phòng ngừa bệnh tiểu đường

Như các bạn đã thấy thì ngoài yếu tố di truyền và môi trường sống ra thì nguyên nhân chủ yếu gây tiểu đường là vấn đề cân nặng của người bệnh. Vì vậy cách phòng ngừa bệnh tiểu đường hiệu quả nhất là thông qua ăn uống với chế độ ăn lành mạnh kết hợp với rèn luyện thể chất.

Chế độ ăn

Liên đoàn đái tháo đường quốc tế – IDF đưa ra lời khuyên về 1 chế độ ăn lành mạnh cho con người là:

  • Ăn ít nhất 3 phẩn rau xanh mỗi ngày.
  • Ăn tối đa 3 phần trái cây mỗi ngày.
  • Chọn nước, cà phê hoặc trà thảo dược thay vì nước hoa quả, soda, đồ uống có đường khác.
  • Chọn thịt lạc, thit gia cầm, các loại cá béo, hải sản tươi sống thay đồ đóng hộp sẵn.
  • Sử dụng các loại ngũ cốc nguyên hạt, giàu chất xơ, ít carbohydrate.
  • Chọn chất béo không bão hòa, thay thế cho chất béo bão hòa (từ động vật).
Chế độ ăn lành mạnh và cách phòng ngừa bệnh tiểu đường
Chế độ ăn lành mạnh giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường

Xem thêm bài viết Chế độ ăn cho người tiểu đường | Người tiểu đường nên ăn gì?

Rèn luyện thể dục thể thao hàng ngày và giảm cân

Tập luyện với mục tiêu 30 phút mỗi ngày sẽ giúp kiểm soát cân nặng, tăng độ nhạy với insulin của cơ thể. Các bài tập được khuyên:

  • Đi bộ nhanh
  • Đạp xe đạp
  • Bơi lội
  • Các bài tập yoga, dưỡng sinh…
  • Ngồi thiền.
Ngồi thiền và cách phòng ngừa bệnh tiểu đường
Ngồi thiền giúp cải thiện độ nhạy Insulin của cơ thể

Lời khuyên: Các bạn cần kiểm soát vấn đề cân nặng để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Nếu không tập được trong thời gian dài hãy chia nhỏ thành các bài tập ngắn trong ngày.

Bệnh tiểu đường rất nguy hiểm không chỉ về mặt sức khỏe mà cả kinh tế. Vì vậy chúng ta hãy tự trang bị cho mình những kiến thức sống khỏe. Hy vọng bài viết đã trình bày cho các bạn những kiến thức bổ ích về Nguyên nhân bệnh tiểu đường cũng như các nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh tiểu đường để có thể phòng tránh và hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Cảm ơn các bạn đã ghé thăm Website!

Bài viết tham khảo các nguồn:

  • www.niddk.nih.gov
  • www.medicinenet.com
  • www.mayoclinic.org
  • www.healthline.com
  • www.medicalnewstoday.com

Xem thêm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
1
Bạn cần hỗ trợ ?