Bất ngờ với bản chất “thần dược” đông trùng hạ thảo

Đông trùng hạ thảo là gì? Và những lí giải về một cái tên đông trùng hạ thảo khá phổ biến trong thời gian gần đây. Vậy bản chất của đông trùng hạ thảo là gì và tại sao lại có cái tên thú vị này.  Hiểu đơn giản thì Đông là côn trùng, hè là thảo dược. Đông trùng hạ thảo có bản chất là một loại nấm ký sinh Cordyceps Sinensis thuộc ngành nấm túi Ascomycota. Vào mùa đông thì nhìn cặp cá thể này giống con sâu (côn trùng), còn đến mùa hè thì chúng trông giống một loài thực vật(thảo mộc) hơn.

Bản chất của đông trùng hạ thảo là như thế nào?

Mùa đông nấm ký sinh trên sâu non, tồn tại bằng cách hút chất dinh dưỡng của vật chủ, dần dần làm chết sâu non. Đến mùa hè, gặp điều kiện thuận lợi nấm phát triển ra khỏi cơ thể sâu và hình thành đông trùng hạ thảo. Có hơn 400 loại nấm thuộc họ Cordyceps; hầu hết tất cả đều ký dinh trên côn trùng chân khớp; nhưng Cordyceps Sinensis- nấm ký sinh trên cơ thể sâu non lại được ưa chuộng nhất bởi nồng độ hoạt chất rất cao và có giá trị.

nguồn gốc của đông trùng hạ thảo

 

Nguồn gốc xuất sứ của đông trùng hạ thảo

Đông trùng hạ thảo lần đầu tiên được con người biết đến là ở Tây Tạng trong thế kỉ 15. Và từ đó được sử dụng như một loại dược liệu quý trong y học cổ truyền nói chung và nền ý học cổ truyền Trung Hoa nói riêng. Hay cả trong y học cổ truyền Việt Nam. Theo thống kê trên thế giới  có khoảng hơn 500 loại trùng thảo. Nhưng được biết đến nhiều nhất, quý hiếm nhất vẫn là đông trùng hạ thảo Tây Tạng. Bởi đây là miền đất “mẹ đẻ” của loại thảo dược này, chỉ ở nơi đây dược liệu này mới chứa lượng hoạt chất cao nhất.

Từ cái tên “ đông trùng” ta cũng đoán được loại thảo dược này trong tự nhiên sống trên núi cao. Tồn tại ở độ cao khoảng trên 3000-5000 m. Theo nghiên cứu trong điều kiện tự nhiên, đông trùng hạ thảo có tỷ lệ sống sót rất thấp chỉ hơn 7%.Và phải mất hơn 2 năm mới thực sự trưởng thành. Và bù lại cho quá trình đấu tranh tồn tại phát triển khó khăn đó là một loại dược liệu cực kì quý hiếm.

Mùa đông Tây Tạng rất lạnh tuyết dày, nấm Cordycens ký sinh trên sâu non. Đến khoảng tháng 5 là mùa tuyết tan cũng là lúc nấm phát triển thành đông trùng hạ thảo. Đồng thời cũng là lúc bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm loại thảo dược được ví như “sâu vàng” này của người dân du mục. Họ rong ruổi trên khắp các sườn núi, thảo nguyên tuyết tan. Dưới các đám cỏ thảo dược nhô lên. Qúa trình hình thành lâu dài, quá trình khai thác tìm kiếm khó khăn, tỷ mỷ. Nhưng giá trị mà loại thảo dược này mang lại “không phụ lòng người”.

nuôi trồng đông trùng hạ thảo

 

Nuôi trồng đông trùng hạ thảo

Đông trùng hạ thảo tự nhiên luôn chứa nhiều dược chất nhất. Nhưng vì số lượng rất hạn chế do độ quý hiếm của nó và giá thành lại rất cao. Bởi vậy các nhà khoa học đã nghiên cứu cách trồng đông trùng hạ thảo trong điều kiện thường để phục vụ nhu cầu của người sử dụng. Qúa trình nuôi trồng đông trùng hạ thảo cần rất nhiều công sức và cẩn thận.

Quy tắc để nuôi cấy đông trùng hạ thảo thành công

Nguyên tắc đầu tiên trong nuôi cấy loại thảo dược này là trong điều kiện vô trùng. Bởi nấm Cordyces rất dễ bị tiêu diệt bởi các yếu tố bên ngoài. Hay cá thể sâu non có thể bị nhiễm các bệnh hay loại nấm khác từ môi trường ngoài gây ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển.

  • Vì là nuôi trồng trong điều kiện nhân tạo nên cần phải tạo ra môi trường tương thích như tự nhiên. Trước hết đó là ánh sáng và độ thoáng khí phải đảm bảo cho thuận lợi cho sự nuôi trồng.
  • Độ ẩm là yếu tố không thể thiếu, đông trùng hạ thảo tự nhiên sống trên núi cao nơi có độ ẩm khá cao. Cần trang bị  hệ thống phun sương tạo độ ẩm cần thiết( thường trên 70-85%).
  • Thảo dược này sống trong điều kiện lạnh, bởi vậy cần hệ thống giữ nhiệt độ ổn đinh 18-20 độ C.
  • Hệ thống giá, bình nuôi, đèn chiếu và các dụng cụ cần thiết cho quá trình nuôi.

Gía thể nuôi trồng là yếu tố quyết định sống còn đối với việc nuôi cấy loại nấm này. Gía thể nuôi cấy đông trùng hạ thảo là hỗn hợp: gạo nứt, nước dừa, nhộng tằm xay nhuyễn theo tỷ lệ 1,5: 5 : 1,2 cùng các yếu tố phụ gia khác. Sau đó giá thể này được đưa vào các bình nuôi cấy đã chuẩn bị sẵn. Sau đó tiến hành hấp thanh trùng trong khoảng 2 tiếng để đảm bảo vô trùng. Sau đó để nguội và được đưa vào phòng chuổn bị cấy giống.

chuẩn bị nguyên liệu nuôi cấy đông trùng hạ thảo

 

Qúa trình phát triển được chia thành 4 giai đoạn

Giai đoạn nảy mầm

Các bình sau khi được thanh trùng được cấy giống sẽ được chuyển vào phòng nuôi với độ ẩm 70-85%. Nhiệt đọ duy trì 18-20 độ C trong khoảng 10 ngày. Nấm sẽ này mầm, phát triển phủ kín toàn bộ môi trường sinh khối.

Giai đoạn hình thành cơ quan 

 Sau giai đoạn nuôi sợi, các bình nuôi đươc chuyển vào phòng chiếu sáng 12h/ ngày với cường độ 1000 Lux. Độ ẩm và nhiệt độ giữ nguyên. Trong suốt 15 ngày nuôi cấy này, mỗi ngày cần mở cửa phòng 2 lần sáng tối. Mỗi lần 30 phút để lưu thông khí. Giống như quá trình phát triển bình thường của loài nấm. Lúc này nấm đông trùng hạ thảo sẽ tạo thể quả hay chính là cơ quan sinh sản. Mà quan sát bằng mắt thường là những ngọn nấm li ti trên bề mặ môi trường nuôi cấy.

Giai đoạn nuôi dưỡng (thể quả)

 Duy trì điều kiện nuôi cấy nhưng cường độ ánh sáng hạ xuống 700 Lux. Yêu cầu qua trọng nhất trong giai đoạn này là phải thường xuyên kiểm tra loại bỏ các lọ bị hỏng, mốc, tránh lây lan cả phòng. Giai đoạn này kéo dài 2 tháng, ta thu được những ngọn nấm mọc dài với những bào tử nấm bên trên.

Giai đoạn thu hoạch đông trùng hạ thảo

 Ta thu hoạch nấm khi ngọn nấm chuyển màu vàng sẫm.

Quy trình nuôi trồng đông trùng hạ thảo khá phức tạp. Chỉ cần một sai sót nhỏ có thể khiến toàn quy trình nuôi cấy thất bại. Bởi vậy cần tuôn thủ các nguyên tắc nuôi trồng. Đông trùng hạ thảo nuôi trồng nhân tạo tuy không quý hiếm. Lượng dược chất không nhiều như trong tự nhiên. Nhưng chúng có giá thành rẻ hơn rất nhiều và đáp ứng được nhu cầu sử dụng lớn của người tiêu dùng.

Hy vọng những kiến thức Sức khỏe mỗi ngày cùng HCT cung cấp có thể giúp bạn và người thân hiểu thêm về đông trùng hạ thảo. Từ đó có thể có những thông tin hữu ích về loại đông trùng hạ thảo đang được yêu chuộng hiện nay có những điều thú vị gì.

      Chúc bạn có thật nhiều niềm vui và sức khỏe!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

1
Bạn cần hỗ trợ ?